2 -1-ادبیات پژوهش16
2-1-1-پیشینه وتعاریف اکوتوریسم 16
2-2-تعریف گردشگر و اکو توریست23
2-2-1-طبیعت گردهای تنها:24
2-2-2-طبیعت گردهای شرکت کننده در تور :24
2-2-3-گروه های مدرسه ای یا علمی :24

2-3-گونه های اکوتوریسم25
2-4- اثرات گردشگری و اکوتوریسم27
2-4- 1-پیامد های زیست محیطی27
2-4-2-اثرات اقتصادی28
2-4-3-اثرات اجتماعی و فرهنگی29
2-5 – مبانی نظری پژوهش30
2-5-1-مفهوم ادراک31
2-5-1-1-ادراک در فرهنگ فارسی31
2-5-1-2-تعاریف ادراک و شناخت31
2-5-1-3-رویکرد های ادراک و شناخت33
2-5-2-عوامل موثر در ادراک33
2-5-2-1-نقش عوامل فرهنگی در ادراک34
2-5-2-2-نقش تفاوتهای فردی در ادراک35
2-6 -ادراک محیطی36
2-6-1-عوامل موثر در ادراک محیط36
2-6-2-نظریه های ادرک محیط :37
2-6-2-1-کنش گرایان احتمالاتی (برو نسویک )37
2-6-2-2-نظریه ی ویژگی جلب کننده (برلاین )37
2-6-2-3-نظریه بوم شناختی بروفنبرنر 37
2-6-2-4 -نظریه روانشناسی بوم شناختی گیبسون :38
2-6-2-5-مکتب گشتالت38
2-6-2-6-نظریه جغرافیدانان رفتاری38
2-7-مدل تحلیلی پژوهش41
2-8-نتیجه:42
فصل سوم: روش شناسایی و معرفی عرصه پژوهش
مقدمه44
3-1-روش شناسی44
3-1-1-روش تحقیق44
3-1-2-تکنیک گرد آوری داده ها44
3-1-3-جامعه آماری44
3-1-4- حجم نمونه45
3- 1-5-روش نمونه گیری45
3-1-6-پایایی و اعتبار پرسشنامه45
3-1-7-روش های تجزیه و تحلیل داده ها46
3-2 -تعریف مفاهیم و سنجش متغیرها47
3-2-1-مفهوم نظری ادراک زیستی47
3-2-2-مفهوم عملیاتی ادراک زیستی:47
3-2-3-مفهوم نظری ادراک اقتصادی47
3-2-4 -مفهوم عملی ادراک اقتصادی47
3-2-5 -مفهوم نظری ادراک فرهنگی و اجتماعی48
3-2-6-مفهوم عملیاتی ادراک اجتماعی و فرهنگی48
3-2-7-ادراک اکوتوریسم49
3-3-معرفی عرصه پژوهش49
3-3- 1-موقعیت جغرافیایی ،ویژگی های طبیعی و انسانی مورد مطالعه49
3-3-2- ویژگی های جمعیتی52
3-3-3وضعیت اشتغال53
3-4-ظرفیت های گردشگری و اکوتوریسم شهرستان میاندرود54
3-4-1-پناهگاه حیات وحش دشت ناز54
3-4-2 – ساحل گهر باران55
3-4-3-مناطق ییلاقی و جنگلی58
3-4-3-1-کوهدشت غربی (محدوده جنگل روستای دارابکلا) :58
3-4-3-2-کوهدشت شرقی (محدوده ی روستای جامخانه و اسرم)59
3-4-4-ظرفیت های فرهنگی اجتماعی60
3-5-تسهیلات رفاهی و اقامتی و حمل ونقل60
3-6-ظرفیت های اکوتوریسم شهرستان میاندرود به عنوان یک سیستم61
3-7-خلاصه ونتیجه گیری62
فصل چهارم: یافته های پژوهش
مقدمه64
4-1- بخش اول: سیمای نمونه آماری، ویژگی های جمعیت شناختی64
4-1-1-جنسیت64
4-1-2 -سواد سرپرست خانوار64
4-1-3-شغل سر پرست خانوار65
4-1-4- محل اقامت65
4-1-5-فاصله از جنگل و حیات وحش66
4-1-6-درآمد سر پرست خانوار66
4-1-7- معدل درسی دانش آموز67
4-1-8-رشته تحصیلی67
4-1-9-تجربه ی سفر68
4-1-10-نوع مدرسه68
4-2-بخش دوم توصیف آمار ه ها مربوط به ادراک زیست محیطی ،اقتصادی ،فرهنگی و اجتماعی دانش آموزان از اکوتوریسم68
4-2-1- ادراک زیست محیطی دانش آموزان68
4-2-2-ادراک اقتصادی دانش آموزان69
4-2-3- ادراک اجتماعی فرهنگی دانش آموزان69
4-3-تحلیل نتایج آزمون تی برای درک مولفه زیست محیطی،اقتصادی واجتماعی و فرهنگی73
4-3-1-درک تنوع زیستی73
4-3-2-ادراک ازآلودگی73
4-3-3- ادراک ازاساس منابع محلی74
4-3-4-ادراک زیست محیطی75
4-3-5-درک اشتغال زایی75
4-3-6-درک درآمد زایی76
4-3-7-درک اقتصادی77
4-3-8-درک فرهنگی78
4-3-9-درک اجتماعی78
4-3-10- درک اجتماعی و فرهنگی79
4-3-11- درک اکوتوریسم79
4-4 -نتایج آمار استنباطی برای متغیرهای با دوگروه وبیش از دوگروه مستقل با متغیر های وابسته80
4-4-1-درک مولفه های اکوتوریسم با دو گروه مستقل80
4-4-1-1درک جنسیتی از مولفه ی زیستی اکوتوریسم80
4-4-1-2-درک جنسیتی از مولفه های اقتصادی اکوتوریسم83

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-4-1-3 -درک جنسیتی از مولفه های اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم84
4-4-1 -4-درک مولفه زیستی اکوتوریسم برحسب محل اقامت85
4-4-1-5- درک مولفه اقتصادی اکوتوریسم برحسب محل اقامت86
4-4-1-6 درک مولفه اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم برحسب محل اقامت87
4-4-1- 7-درک مولفه زیستی اکوتوریسم برحسب نوع مدرسه دانش آموزان88
4-4-1 -8- درک مولفه اقتصادی اکوتوریسم برحسب نوع مدرسه دانش آموزان89
4-4-1-9- درک مولفه اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم برحسب نوع مدرسه دانش آموزان90
4-4-2-درک مولفه های اکوتوریسم با بیش از دو گروه مستقل91
4-4-2-1-درک مولفه های اکوتوریسم برحسب درآمد سرپرست خانوار91
4-4-2-2- درک مولفه های اکوتوریسم برحسب شغل سرپرست خانوار92
4-4-2-3- درک مولفه های اکوتوریسم برحسب سواد سرپرست خانوار93
4-4-2-4-درک مولفه های اکوتوریسم برحسب تجربه سفر دانش آموزان94
4-4-2-5-درک مولفه های اکوتوریسم برحسب رشته تحصیلی دانش آموزان95
4-4-2-6-درک مولفه های اکوتوریسم برحسب فاصله محل اقامت جوانان باجنگل و حیات وحش96
4-4-3-ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب محیط ادراکی97
4-4-3-1-ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب محیط شخصی97
4-4-3-2-ا دراک اکوتوریسم جوانان برحسب محیط زمینه ساز98
4-4-4- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان98
4-4-4-1- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب تجربه سفر98
4-4-4-2- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب رشته تحصیلی99
4-4-4-3- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب معدل درسی99
4-4-4-4- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب فاصله محل اقامت101
4-4-4-5- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب شغل سرپرست خانوار102
4-4-4-6- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب درآمد سرپرست خانوار103
4-4-4-7- تفاوت ادراک اکوتوریسم جوانان برحسب سواد سرپرست خانوار104
4-5-خلاصه نتیجه:105
فصل پنجم: آزمون فرضیه ها و نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1-مقدمه :107
5-2-تحلیل فرضیه ها107
5-2-1-فرضیه اول :107
5-2-2فرضیه دوم :108
5-2-3 فرضیه سوم :109
5- 3 – خلاصه و نتیجه گیری110
5-4-پیشنهادات112
منابع و مآخذ:115
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2- 1روند شکل گیری اکوتوریسم17
جدول 2- 2 تعاریف اکوتوریسم20
جدول 2- 3چارچوبی برای تعریف جدید: اصول کلیدی و عناصر مرتبط اکوتوریسم22
جدول 2- 4 اثرات اکوتوریسم30
جدول 2- 5 عوامل مؤثر بر ادراک محیط از دیدگاه اندیشمندان و محققان مختلف34
جدول 3- 1ضریب پایایی پرسشنامه بر اساس ضریب آلفای کرونباخ46
جدول 3- 2تقسیمات کشوری در محدوده ی شهرستان میاندرود50
جدول 3- 3 اوضاع جوی ایستگاه سینوپتیک دشت ناز از سال1380تا 139252
جدول 3- 4تعداد جمعیت شهرستان میاندرود به تفکیک مرد و زن و روستایی و شهری53
جدول 3- 5 رشد جمعیت شهرستان میاندرود جمعیت از سال 1385تا سال139053
جدول 3- 6 جمعیت شاغل و بیکار بالای 10 سال شهرستان میاندرود53
جدول 3- 7 آمار شاغلین در بخش های مختلف شغلی شهرستان میاندرود در سال 139053
جدول 3- 8 بخشی ازگونه های گیاهی و جانوری در پناهگاه حیات وحش دشت ناز54
جدول 3- 9 تعدادطبیعت گرد های ورودی به پناهگاه حیات وحش دشت ناز 139355
جدول 3- 10 طرحهای دریا فعال ودر مرحله ی فعال شهرستان میاندرود ،139357
جدول 3- 11سیمای گردشگری منطقه ی نمونه گهر باران در برنامه ریزی جامع گردشگری57
جدول 4- 1 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب سواد پدر65
جدول 4- 2 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب فاصله ی محل اقامت تا جنگل و حیات وحش66
جدول 4- 3 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب درآمد سرپرست خانوار67
جدول 4- 4 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب معدل درسی67
جدول 4- 5 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب تجربه سفر (تعداد سفر )68
جدول 4- 6 فراوانی نسبی پاسخگویان با ادراک از متغیر زیست محیطی70
جدول 4- 7 فراوانی نسبی پاسخگویان با میزان ادراک از متغیر اقتصادی71
جدول 4- 8 فراوانی نسبی پاسخگویان در ارتباط با میزان ادراک از متغیر فرهنگی و اجتماعی72
جدول 4- 9نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه تنوع زیستی73
جدول 4- 10نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه آلودگی74
جدول 4- 11نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه منابع محلی75
جدول 4- 12 نتایج آزمون تی برای درک وضعیت زیست محیطی75
جدول 4- 13نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه اشتغال زایی76
جدول 4- 14 نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه درآمد زایی76
جدول 4- 15نتایج آزمون تی برای درک وضعیت اقتصادی77
جدول 4- 16نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه فرهنگی78
جدول 4- 17 نتایج آزمون تی برای درک وضعیت مولفه اجتماعی79
جدول 4- 18 نتایج آزمون تی برای درک وضعیت فرهنگی و اجتماعی79
جدول 4- 19 نتایج آزمون تی برای درک اکوتوریسم80
جدول 4- 20 نتایج سطح معنا داری متغیر های زیستی اکوتوریسم با ادراک محیطی جوانان برحسب جنسیت با استفاده از آزمون یومن ویتنی82
جدول 4- 21سطح معنا داری متغیر های اقتصادی اکوتوریسم با ادراک جوانان برحسب جنسیت با استفاده آزمون یومن ویتنی83
جدول 4- 22سطح معنا داری متغیر های اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم با ادراک جوانان برحسب جنسیت با از آزمون یومن ویتنی84
جدول 4- 23 سطح معنا داری متغیر های اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم با ادراک جوانان برحسب محل اقامت با آزمون یومن ویتنی85
جدول 4- 24سطح معنا داری متغیر های زیستی اکوتوریسم با ادراک محیطی جوانان برحسب محل اقامت با استفاده از ازمون یومن ویتنی86
جدول 4- 25سطح معنا داری متغیر های اجتماعی و فرهنگی اکوتوریسم با ادراک محیطی جوانان برحسب محل اقامت با استفاده از آزمون یومن ویتنی87
جدول 4- 26سطح معنا داری متغیر های زیستی اکوتوریسم با ادراک محیطی جوانان برحسب نوع مدرسه با استفاده از آزمون یومن ویتنی88
جدول 4- 27 سطح معنا داری متغیر های اقتصادی اکوتوریسم با ادراک محیطی جوانان برحسب نوع مدرسه با استفاده از آزمون یومن ویتنی89
جدول 4- 28سطح معنا داری متغیر های اجتماعی فرهنگی با ادراک محیطی جوانان متاثر از طبیعت گردی برحسب نوع مدرسه با استفاده از آزمون یومن ویتنی90
جدول 4- 29 نتایج تحلیل واریانس ادراک جوانان از مولفه های متاثر از طبیعت گردی91
جدول 4- 30 نتایج تحلیل واریانس ادراک جوانان از مولفه های متاثر از طبیعت گردی92
جدول 4- 31 نتایج تحلیل واریانس از ادراک مولفه های متاثر از طبیعت گردی برحسب سواد سرپرست خانوار93
جدول 4- 32 نتایج تحلیل واریانس از ادراک مولفه های متاثر از طبیعت گردی جوانان برحسب تجربه سفر94
جدول 4- 33نتایج تحلیل واریانس از ادراک مولفه های متاثر از طبیعت گردی جوانان برحسب رشته تحصیلی95
جدول 4- 34 نتایج تحلیل واریانس از ادراک مولفه های متاثر از طبیعت گردی جوانان برحسب فاصله محل اقامت96
جدول 4- 35نتایج تحلیل واریانس از ادراک اکوتوریسم جوانان با محیط شخصی97
جدول 4- 36نتایج تحلیل واریانس از ادراک اکوتوریسم جوانان با محیط زمینه ساز98
جدول 4- 37 نتایج ازمون شفه از ادراک متاثر از طبیعت گردی دانش اموزان برحسب تجربه سفر99
جدول 4- 38نتایج ازمون شفه از ادراک متاثر از طبیعت گردی دانش آموزان برحسب رشته تحصیلی99
جدول 4- 39نتایج ازمون شفه از ادراک متاثر از طبیعت گردی دانش اموزان برحسب معدل درسی100
جدول 4- 40 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش اموزان متاثر از طبیعت گردی برفاصله101
جدول 4- 41نتایج ازمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی شغل سرپرست خانوار102
جدول 4- 42نتایج آزمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی با درآمد سرپرست خانوار103
جدول 4- 43 نتایج آزمون شفه از ادراک جوانان متاثر از طبیعت گردی برحسب سواد پدر104
جدول 5- 1نتایج پیش بینی کننده های ادراک جوانان از اکوتوریسم با آزمون رگرسیون خطی108
جدول 5- 2 نتایج آزمون فی از ادراک با محیطی جوانان با محیط پدیداری109
جدول 5- 3 نتایج آزمون ضریب همبستگی فی با ادراک محیطی جوانان با محیط زمینه ساز110

فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار2- 1 مقایسه اکوتوریسم ماجراجویی، حیات وحش و اکوتوریسم مبتنی بر جامعه26
نمودار2- 2 ادراک و شناخت محیط35
نمودار2- 3مدل صافی از جهان واقعی و ادراکی راپوپورت39
نمودار2- 4 بعد فرهنگی ادراک و احساس انسانی دی ژان40
نمودار2- 5 ادراک محیطی در جغرافیای رفتاری41
نمودار2- 6 مدل مفهومی پژوهش42
نمودار 3- 1 سیستم اکوتوریسم شهرستان میاندرود61
نمودار4- 1 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب جنس64
نمودار4- 2 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب شغل سرپرست خانوار65
نمودار4- 3 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب محل اقامت66
نمودار4- 4 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب رشته ی تحصیلی67
نمودار4- 5 فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نوع مدرسه68
نمودار4- 6 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی برحسب تجربه سفر99
نمودار4- 7 نتایج ازمون شفه از ادراک متاثر از طبیعت گردی دانش اموزان برحسب معدل درسی100
نمودار4- 8 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی بافاصله محل اقامت با جنگل و حیات وحش101
نمودار4- 9 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی با درآمد شغل پدر102
نمودار4- 10 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش اموزان متاثر از طبیعت گردی با درامد سرپرست خانوار103
نمودار4- 11 نتایج آزمون شفه از ادراک دانش آموزان متاثر از طبیعت گردی با درآمد سرپرست خانوار104
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
تصویر 3- 1 موقعیت جغرافیایی شهرستان میاندورد50
تصویر 3- 2موقعیت روستاههای شهرستان میاندورود51
تصویر 3- 3 گوزن زرد ایرانی در پناهگاه حیات وحش دشت ناز55
تصویر 3- 4ساحل ماسه ای وپست گهرباران تصویر 3- 5 ساحل جنگلی توسکا گهرباران56
تصویر 3- 6 آبشار مازیار تصویر 3- 7 سبز راه جنگلی59
تصویر 3- 8چشمه ی تیرنگ گردی تصویر 3- 9منطقه تفرجی چشمه قلعه59
تصویر 3- 10 مجموعه چشمه عباس آباد روستای جامخانه60
مقدمه
یکی از بخشهایی که درصنعت توریسم مورد توجه گردشگران و جهانگردان قرار گرفته است، صنعت اکوتوریسم است. توسعه اکوتوریسم می تواند با ایجاد فرصت های شغلی، منافع اقتصادی بی شماری را به طور مستقیم متوجه مردم بومی کشورها کند .همچنین اکوتوریسم، از بنیان های توسعه پایدار جوامع وراهی برای حفظ چشم اندازها و ذخایر طبیعی است .رشد صنعت گردشگری در جهان سالانه حدود 4 درصد برآورد می شود. دراین میان سفرهای اکوتوریستی دارای رشد 30 درصدی هستند و این نشانه توجه روز افزون به اکوتوریسم است(تقوایی وهمکاران ،1391: 151).رویکرد به اکوتوریسم به عنوان الگوی فضایی گردشگری در طبیعت، امروزه مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. اکوتوریسم می رود تا در قرن بیست و یکم بسیاری از فضاهای جغرافیایی را تحت تاثیر قرار داده و الگوی فضایی جدیدی را در نواحی مختلف ایجاد نماید(جلال پور ،1391: 4). از دهه ی 1930مکتب امکان گرایی یا اختیار ،با تاکید برآنکه انسان به عنوان یک عامل فعال و مختار می تواند محیط را از طریق برقراری سازگاری های خود باآن مورد بهره برداری قرار دهد ،ارائه شد .جغرافیای رفتاری، محصول ورود اندیشه های روانشناسی به حیطه ی مباحث جغرافیایی است . ارتباط این علم را با جغرافیای انسانی از آنجا می توان ملاحظه کرد که جغرافیای انسانی در مورد اهمیت ادراک ،خلاقیت،تفکر و عقاید مردم که در فرموله کردن دیدگاه های آنها نسبت به محیط ودر نتیجه روابط انسان با محیط تاثیر می گذارد (پور احمد ، 1389: 162). در جغرافیای رفتاری کل مکان علاوه بر اینکه صحنه ی عملکرد های اقتصادی، تاریخی، واجتماعی است ،در عین حال فضای روانشناختی است . این فضا هویت ،ساختار و مفهوم خاص خود را دارد که به مقتضیات و خصوصیات فردی (سن ،جنس ،زمان سکونت ،مکان اقامت ،کار .یا پایگاههای اجتماعی و اقتصادی) وبر حسب شرایط زندگی (درک فضا و فرهنگ و میزان آگاهی فرد )تغییرمی کند (پور احمد ،1389: 164).از آنجا که در گردشگری تمرکز بر سفر و جابجایی مردم ،کالا و خدمات در طول زمان و مکان است. عمدتا پدیدهی جغرافیایی محسوب می شود ،وبنابراین دیدگاه جغرافیایی به طرق مختلف می تواند به تبیین گردشگری کمک کند (ویلیامز،1388: 21). براساس تعاریف سازمان جهانی گردشگری وسازمانهای مرتبط درارتباط با تعریف مفهوم اکوتوریسم، انگیزه ی اصلی گردشگران مشاهده ی طبیعت و درک اررزش های واقعی آن است ودر آن گردشگر و همچنین جوامع محلی در حفاظت محیط زیست مشارکت می کنند (نیازمند،1388: 23). تاکنون طی چند دهه ی گذشته مطالعات متعددی در زمینه ی سنجش دیدگاه و ادراکات ساکنان نسبت به گردشگری در جامعه ی میزبان انجام شده است (علیقلی زاده ،1386 :34).از آنجا که با تدریس دروس جغرافیا و دروس مرتبط با آن در مدارس شهرستان میاندرود، شناخت نسبی از ویژگی های رفتاری و خصوصیات جوانان به خصوص دانش آموزان کسب کردم .وهمچنین ازطرفی دراین شهرستان، مکانهای طبیعی بالقوه ی گردشگری از قبیل: مناطق ییلاقی وجنگل، مکان های حفاظت شده و ساحل جنگلی و تاحدودی دست نخورده ودنج به نظر می آیدوجود دارد. و همچنین تاکنون تحقیقات کمی از جاذبه های گردشگری این شهرستان، به طور جامع آنهم بارویکرد اکوتوریسمی انجام نشده است. لذابا راهنمایی دکتر بریمانی و دکتر رمضان زاده، در این پژوهش با استفاده از نظریه جغرافیدانان رفتاری کوشش شده است تاادراک و برداشت های ذهنی جوانان به عنوان جامعه ی میزبان و هم به عنوان گردشگر را از اکوتوریسم ،تحلیل ومشخص کنیم.و از طرفی دیگر قابلیت های بالقوه گردشگری این شهرستان را شناسایی کرده باشیم . این پژوهش در پنج فصل می باشد .
در فصل اول، کلیات بحث در مورد بیان مسئله و سوالات و ضرورت و اهمیت بحث و درادامه فرضیات پژوهش و پیشینه تحقییق ،یعنی مرور تحقیقات انجام شده در ارتباط با موضوع وهمچنین مشکلات ومحدودیت های این پژوهش بیان می شود.
در فصل دوم ،ادبیات موضوع ، تعاریف گردشگری و اکوتوریسم از نظر جامع بین المللی و صاحب نطران رشته های گردشگری و اکوتوریسم ارائه شده است .در ادامه به مبانی نظری پژوهش پرداخته ودر نهایت با استفاده از چارچوب نظری و تجربی پژوهش، مدل مفهومی این پژوهش ارئه شده است .
درفصل سوم مباحث روش شناسی این پژوهش، تکنیک و ابزار های پژوهش ارائه شده است ودر ادامه ویژگی های جغرافیایی و جاذبه های گردشگری و طبیعت گردی مورد مطالعه (شهرستان میاندورود) ارائه شده است .
درفصل چهارم با استفاده از آماره های توصیفی و آماره های استنباطی و همچنین آزمون های آماری
یافته های پژوهش بوسیله ی جداول ونمودار هاارائه شده است .
در فصل پنجم با استفاده از آزمون های آماری استنباطی در جهت رد یا تایید فرضیه های پژوهش اقدام شده و در ادامه، بحث ونتیجه گیری و در پایان پیشنهادات این پژوهش ارائه شده است .
بی شک این پژوهش دارای کاستی های زیادی می باشد. امید است، پژوهشگران و دانشجویان دیگر این مباحث را تکمیل ویا از زوایای دیگر این موضوع و موضوعات مرتبط با آن را بررسی و کنکاش کنند .
در پایان از تمامی کسانی که در انجام این پژوهش مرا یاری نموده اند تشکر و قدرانی ویژه می کنم :
،اقای نواییان بخشدار گهرباران و اقایان جلالی ازکارمندان بخشداری گهرباران،اقایان سعیدی و اخرتی ،اسمعیلی مسئولین پناهگاه حیات وحش دشت ناز ، اقای میر هادی موسوی کارمند باز نشسته جنگل دارابکلا،اقای دباغیان دهیار داربکلا،اقای هنر بخش ،شورای جامخانه،همچنین از سازمان های:
-آموزش وپرورش شهرستان میاندورود
بخشداری گهرباران
سازمان محیط زیست مازندران و مسئولین پناهگاه حیات وحش دشت ناز
-سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مازندران و ساری
دهیاری روستای دارابکلا
شورای اسلامی روستای جامخانه
سازمان هواشناسی مازندران
مدیران مدارس متوسطه دخترانه و پسرانه شهرستان میاندرود
و تمامی افراد و سازمان هایی که نام آنها ممکن است از قلم افتاده باشد تشکر می کنم.
سید حسین حسینی ولشکلایی شهریور 93

1-1- بیان مسئله
اکوتوریسم گرایشی نوین در صنعت گردشگری است. مناظر زیبای طبیعت از کانون های جذب توریست این نوع از گردشگری می باشند . لذا اهمیت دادن به نقش آن در حفاظت از محیط زیست به منظور توسعه پایدار امری ضروری است. اکوتوریست ها که با انگیزه های خاص خود به نواحی طبیعی و بکر کره زمین مسافرت می کنند، تجارب سودمندی به دست می آورند. آنان با کسب معرفت درباره ابعاد فرهنگی،زیست محیطی طبیعت هر منطقه و کشوری، به حافظان و دوستداران طبیعت می پیوندند.(سازمان میراث فرهنگی وگردشگری،1385: 1 ). جامعه بین المللی اکوتوریسم1 (2006) بر این واقعیت است که پیاده سازی اکوتوریسم سبب ارتباط بین حفاظت محیط، مشارکت جوامع بومی و کسانی که درگردشگری مسئول، فعالیت دارند می شود و شش اصل را در پی دارد: 1) به حداقل رساندن اثرات2)ساخت های زیست محیطی و آگاهی و احترام فرهنگی3)ارائه ی تجارب مثبت برای بازدید کننده و میزبان4)ارائه منافع مالی مستقیم برای حفاظت از محیط زیست5)ارائه مزایای مالی و توانمند سازی برای مردم محلی6)حساسیت به مسائل سیاسی کشور میزبان(ریورا2وهمکار ،2010 :86).با افزایش اگاهی مردم از فواید و اثرات مثبت تجربه ی مستقیم طبیعت ،اهمیت اکوتوریسم بیشتر می شود .اکوتوریسم به تنوع زیستی ،ارزش اقتصادی می دهد (زاهدی ،1390 :91 ). اکوتوریسم با دوروش مستقیم یعنی حفظ و حراست از منابع طبیعی و غیر مستقیم یعنی ایجاد درآمد برای جوامع محلی درا مر حفاظت و بقای گونه ها وزیستگاههای مهم طبیعی گام بر می دارد .اکوتوریسم با استفاده از ابزار آموزشی و تبلیغاتی، می تواند منابع طبیعی حفظ شده رابه عنوان یک منبع درآمد زا جهت ساکنان محلی معرفی کند ،در نتیجه افرادمحلی به مناطق موروثی حیات وحش و محیط زیست به عنوان منبع درآمد،با دیده ی احترام نگریسته و از این مناطق بیشتر حفاظت می نمایند(فنل،1388 : 63). یکی از اصول مهم اکوتوریسم از نظر وایت3 ارتقای درک ارزش زیست محیطی دست اندر کاران و جامعه میزبان و اکوتوریستها است(زاهدی ،1390: 124).رمز موفقیت اکوتوریسم ایجاد مشارکت و همکاری تنگاتنگ است تا بتواند به اهداف ممتد حفظ و نگهداری و توسعه معقولانه دست یابد. مشارکت مورد نیاز اکوتوریسم برای موفقیت با همکاری جوامع محلی ،سرمایه گذاران ،آژانس های دولتی و سازمان های مردم نهاد،آموزش وپرورش ،اکوتوریست ها ایجاد می شود(آلن مور4 و همکار،1387 :19). توسعه ی گردشگری و اکوتوریسم به صورت چشمگیری به حسن نیت جامعه ی میزبان بستگی دارد و حمایت آن در توسعه وعملکرد موفقیت آمیز گردشگری و اکوتوریسم ،امری ضروری محسوب می شود(.بدری و همکاران ،1391 : 44 ). از دهه 1990 رویکردهای سنتی توسعه گردشگری به چالش کشیده و با تاکید همزمان بر پیامدهای مطلوب و نامطلوب گردشگری ،حرکت از گردشگری انبوه به سوی رویکرد توسعه پایدار گردشگری آغازشد (قدمی و همکار، 1391: 80( .باتوجه به اثرات گردشگری در چند دهه گذشته ،گردشگری توده ای به عنوان عامل تخریب سامانه های زیست محیطی و ساختار های فرهنگی واجتماعی جوامع بومی ،مورد انتقاد قرار گرفته و برای تغییر این وضع ،مفهوم گردشگری بدیل ،مطرح شده است . این اصطلاح انواعی از رویکردهای مربوط به گردشگری را پوشش می دهد که گردشگری در طبیعت و گردشگری زیست محیطی از آن جمله اند . در این دیدگاه اکوتوریسم در وهله نخست ناظر بر ملاحظات زیست محیطی و مفهوم توسعه پایدار است ودر آن طبیعت گردی در درجه دوم اهمیت قرار می گیرد (رضوانی ،1389: 21). طی چند دهه ی گذشته مطالعات متعددی در زمینه ی سنجش دیدگاه و ادراکات ساکنان نسبت به گردشگری در جامعه ی میزبان انجام شده است .اثرات گردشگری درک شده ی میزبان، در سه طبقه ی اساسی هزینه و فایده ی اقتصادی ،اجتماعی و محیطی قرار دارد . دراین خصوص ،محققان معتقدند که میان رونق گردشگری و معیار های عینی و ذهنی اثرات اقتصادی ،اجتماعی و محیطی جامعه ی میزبان رابطه مستقیم وجود دارد (علیقلی زاده و همکار ،1386 : 34). تخمین زده می شود نیمی از جمیعت فعال در صنعت گردشگری کمتر از 25 سال سن دارند و بر اساس گزارش سازمان جهانی کار 13 تا 19 میلیون نفر از شاغلین در این صنعت کمتر از 18 سال سن دارند ( رنجبران وهمکار،1390 :26). برآورد های سازمان مطالعات گردشگری هم تایید می کند که علاقمندان به سفر به طبیعت عمدتا جوان و تحصیل کرده اند (میراث فرهنگی وگردشگری،1385 :1 ). این گروه های سنی که یک عامل فعال (کنشگر اجتماعی) نامیده می شود نماینده نسلی است که نظام ارزشهای مخصوص به خودش را دارد(نیک گهر ،1391: 92).جوان با فرهنگ مصرفی در پی کشف حوزه های جدید وپذیرش نشانه های آن برای باز تولید و غنی کردن زندگی خوداست.آنهاجویای تجربه های تازه هستند(کلانتری ،1387 :174). آنان بیشتر فرد گراهستند تا جمعگرا(فیروز جاییان وهمکار ،1391 :198 (.استان مازندران با توجه به موقعیت طبیعی و جغرافیایی در بخش طبیعت گردی جزء استانهای برتر کشور محسوب می گردد.نزدیک به 12 میلیون گردشگر داخلی و بیش از 100هزار توریست خارجی هرساله به منظور گذراندن اوقات فراغت ازاین استان دیدن می کنند (شیدفروهمکار،1383: 1) مناطق واقع درسواحل استان ،ماسه ای است و عمق مناسبی دارد. (رمضانی دارابی ،1382 :48 ).یکی از مناطق پرجاذبه مازندران،که با وجود دریای گهرباران و دامنه های البرز ومناطق ییلاقی و جنگلی تا حدودی بکر و دست نخورده، شهرستان میاندروداست.این مجموعه از ویژگی ها موجب جذب گردشگران زیادی می شود. و هرگونه بی توجهی از سوی گردشگران، بسیاری از این جاذبه ها در معرض تخریب قرار گرفته و پیامدهایی را از جنبه های زیست محیطی،اقتصادی ،فرهنگی -اجتماعی، برمحیط وجامعه محلی می گذارد. به جهت گستردگی (وسعت جمعیت و پدیده های گردشگری) شهرستان میاندورود برای انجام پژوهش انتخاب شد. . بیشترین گروههای سنی جمعیت منطقه مورد مطالعه (میاندورود) را میانسالان با 25/37درصد وجوانان با 28/20درصد قرار دارند(سالنامه آماری مازندران،1389 :15). بی شک گردشگری به طور عام و اکوتوریسم به طور خاص تا حدود زیادی متاثر از این گروه سنی است که می توان از آنان به عنوان جامعه میزبان و یا گردشگران آینده یاد کرد. و متولیان صنعت گردشگری نباید از آنان غافل باشند، بدین معنی که از امروز باید نسلی را برای فردا تربیت کرد تا مسئولانه با طبیعت برخورد کند . این امر مستلزم آشنایی از نوع ادراک آنان از محیط(محیط پدیداری،شخصی وزمینه ساز ) است که زندگی می کنند ویا در آن سفر می کنند. گروه هدف نیز از میان دانش آموزان دوره متوسطه که سهم قابل توجهی از جوانان منطقه را تشکیل می دهند انتخاب شده اند. آشنایی با ادراک محیطی این گروه سنی
می تواند در تعیین راهبرد برای جامعه میزبان، حفاظت از محیط زیست و پدیده های گرشگری مهم باشد.
1-2-اهداف پژوهش
هدف کلی این پژوهش بدنبال آشکار سازی ادراک دانش آموزان متوسطه شهرستان میاندورود، از
کارکرد های اکوتوریسم منطقه سکونت خود می باشد.
اهداف جزیی:
1)عوامل موثر در ادراک محیطی دانش آموزان شناسایی شود .
2)کارکردهای اکوتوریسم شهرستان میاندورد شناسایی شود.
3) بهره گیری نتایج این پژوهش در ارائه ی پیشنهادات و بهره گیری مناسب از ظرفیت و قابلیت های بالقوه اکوتوریسم شهرستان میاندرود .
1-3-اهمیت وضرورت پژوهش
در سال های اخیر ملاحظات اکولوژیکی و زیست محیطی موجب گردید تا اکوتوریسم به عنوان سازگارترین نوع گردشگری بیش از سایر اشکال گردشگری مورد توجه قرار گیرد. در واقع این نوع گردشگری جهت پیشرفت اقتصادی هر کشور، مردم بومی منطقه و حفظ ارزش های طبیعی، زیست محیطی و فرهنگی مناطق گردشگری مناسب تشخیص داده شده است. از این رو توسعه این بخش جزء اهداف اصلی صنعت گردشگری در نظر گرفته می شود(تقوایی ،1391: 152).اهمیت این موضوع پژوهش از دوجهت می تواند باشد یکی از نظر نقش گردشگری و اکوتوریسم در ایجاد اثرات اقتصادی که شامل درآمد زایی و اشتغال زایی برای جامعه ی محلی می باشد و از بعد دیگر جهت حفاظت از منابع زیستی محیط طبیعی می باشد. در سالهای اخیر طبیعت گردی یا اکوتوریسم در نهادهای عمومی و تشکلهای زیست محیطی و توسعه پایدار و ایجاد درآمدهای ارزی و ریالی درتولید ناخالص ملی رشد قابل توجهی برخوردار شده است(عبدالهی،1388 ). در اکوتوریسم پایدار انگیزه اصلی مسافرت به طبیعت، دیدار از جذابیت های طبیعی یک منطقه شامل ویژگیهای فیزیکی و فرهنگ بومی است و اکوتوریست پس از مشاهده جذابیت ها، بدون اینکه خللی در آنها وارد آورد و به تخریب آنها بپردازد، محل را ترک می کند. به این ترتیب، ضمن شناختن فرهنگ، سوابق تاریخی و نمودهای طبیعی منطقه، شان و جایگاه اکوسیستم را حفظ کرده، فرصت های اقتصادی و درآمدزایی را برای مردم محلی ایجاد می کند( زاهدی،1390: 45). با توجه به اینکه نگرش و برداشت های جامعه میزبان در توسعه گردشگری نقش زیادی دارد ، برنامه ریزی گردشگری بر اساس مشارکت محلی به دو دلیل ضروری است :اول ،در سطح تجربی ،اگر توسعه ی گردشگری با آرزو و اهداف اجتماع محلی سازگاری نداشته باشد ،در هنگامی که علایق افراد بیرونی در گردشگری محلی غالب است ،یا در هنگامی که آستانه ی تحمل ساکنان نسبت به گردشگری و گردشگران پایین است ،تضاد هایی به وجود می آید که در نهایت منجر به تضعیف گردشگری می شود .دوم ،ساکنان محلی از حق اخلاقی برای مشارکت در توسعه ی فعالیتی برخوردارند ،که هم منافع و هم هزینه هایی را برای آنها به همراه دارد این شرایط به ویژه برای گردشگری بسیار مهم است که مردم محلی روابط همزیستی با محیط خود دارند .(ضیایی و همکار،1391 : 30). لذا اگاهی و برداشت های جامعه محلی از جمله جوانان که درصد بالای جمعیت را شامل می شود ضرورت پیدا می کند. از طرفی شهرستان میاندورود به خاطر جاذبه های طبیعی بکر و تاحدودی دست نخورده از قبیل پناهگاه حیات وحش ،ساحل جنگلی گهر باران ،و مناطق ییلاقی و جنگلی در کوهپایه ها، دارای قابلیت و ظرفیت زیادی برای توسعه اکوتوریسم یا طبیعت گردی دارد.(پژوهش میدانی ،1393).لذا ضرورت دارد تا از این ظرفیت های بالقوه گردشگری درجهت درآمدزایی و اشتغال زایی برای جامعه محلی وبهره برداری شود و همچنین درآمد حاصل از گردشگری را صرف حفاظت از جاذبه های طبیعی و محیط زیست شود.
1-4-سؤال‏های پژوهش‏:
سوال اصلی : ادراک محیطی دانش آموزان از اکوتوریسم چگونه است ؟
سولات فرعی :
1)آیا محیط پدیداری در ادراک محیطی دانش آموزان از اکوتوریسم موثر است ؟
2)آیا محیط شخصی با ادراک محیطی دانش آموزان از اکوتوریسم رابطه دارد ؟
3)آیا بین محیط زمینه ساز و ادراک محیطی دانش آموزان از اکوتوریسم رابطه وجود دارد؟
1-5 -فرضیه های پژوهش:
فرضیه عبارت است از حدس یا گمان اندیشمندانه درباره ی ماهیت ،چگونگی وروابط بین پدیده ها ،اشیاءو متغیر ها ،که محقق را در تشخیص نزدیک ترین و محتمل ترین راه برای کشف مجهول کمک می نماید ؛فرضیه گمانی است موقتی که درست بودنش باید مورد آزمایش قرار گیرد .فرضیه براساس معلومات کلی و شناخت های قبلی یا تجارب محقق پدید می آید .این شناخت ها ممکن است براساس تجارب یا مطالعات قبلی باشد ،از منابع شفاهی به دست آمده باشد ،یا درجریان مطالعه یا ادبیات تحقیق حاصل شده باشد (حافظ نیا ،1391: 131). با عنایـت بـه آنچه که در قسمت بیان مسئله این کار تحقیقی اشاره گردید، فرضیه های زیر مطرح اند:
به نظر می رسد :


پاسخ دهید