9-3 روش تجزیه وتحلیل ………………………………………………………………. 90
10-3 ملاحظات اخلاقی ………………………………………………………………….. 93
فصل چهارم:نتایج تحقیق
1-4 یافته های پژوهش ………………………………………………………………… 95
2-4 جداول و نمودارها ………………………………………………………………… 100
فصل پنجم: بحث و بررسی یافته ها
1-5 بحث وتفسیر نتایج پژوهش ………………………………………………………. 145
2-5 نتیجه گیری نهایی ………………………………………………………………. 168
3-5 کاربرد یافته ها ………………………………………………………………….. 171
4-5 پیشنهادات برای پژوهش های بعدی ………………………………………………. 171
منابع و ماخذ
فهرست منابع ………………………………………………………………………… 172
پیوست ها ………………………………………………………………………….. 179
چکیده انگلیسی ……………………………………………………………………… 184
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره (1):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر حسب جنس ………………………………………………………………………………………………………… 100
جدول شماره (2):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس وزن هنگام تولد ………………………………………………………………………………………………….. 101
جدول شماره (3):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر حسب تغذیه دوران شیرخوارگی …………………………………………………………………………………………………………. 102
جدول شماره(4):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس سن شروع غذای کمکی ……………………………………………………………………………………………………………………… 103
جدول شماره(5):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس رتبه تولد ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 104
جدول شماره (6):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس تعداد فرزندان خانواده ……………………………………………………………………………………………………………. 105
جدول شماره (7):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس زندگی با پدر و مادر …………………………………………………………………………………………………………………….. 106
جدول شماره(8):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس سابقه بیماری مادر در دوران بارداری …………………………………………………………………………………….. 107
جدول شماره (9):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس میزان BMI مادر ………………………………………………………………………………………………………………………………… 108
جدول شماره (10):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس میزان BMI پدر …………………………………………………………………………………………………………………………. 109

جدول شماره (11):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس میزان تحصیلات مادر ……………………………………………………………………………………………………………….. 110
جدول شماره (12):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس میزان تحصیلات پدر …………………………………………………………………………………………………………………. 111
جدول شماره (13):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس شغل مادر …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 112
جدول شماره (14):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس شغل پدر ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 113
جدول شماره (15):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس شاغل بودن والدین ………………………………………………………………………………………………………………….. 114
جدول شماره (16):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس سابقه چاقی خانوادگی ……………………………………………………………………………………………………………… 115
جدول شماره (17):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس متوسط درآمد خانواده ……………………………………………………………………………………………………………….. 116
جدول شماره (18):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس تعداد وعده های غذایی …………………………………………………………………………………………………………….. 117
جدول شماره (19):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس رفتن به رستوران ……………………………………………………………………………………………………………………….. 118
جدول شماره (20):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس تعداد دفعات رفتن به رستوران در هفته …………………………………………………………………………………. 119
جدول شماره (21):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس خوردن غذا فقط در هنگام گرسنگی ………………………………………………………………………………………………….. 120
جدول شماره (22):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس خوردن غذای آماده ………………………………………………………………………………………………………………………. 121
جدول شماره (23):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس خوردن میان وعده …………………………………………………………………………………………………………………….. 122
جدول شماره (24):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس مصرف نوع میان وعده ………………………………………………………………………………………………………………. 123
جدول شماره (25):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس دفعات مصرف تنقلات ……………………………………………………………………………………………………………… 124
جدول شماره (26):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس مصرف غذاهای پرچرب ……………………………………………………………………………………………………………… 125
جدول شماره (27):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس مصرف صبحانه ………………………………………………………………………………………………………………………… 126
جدول شماره (28):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس دفعات مصرف صبحانه …………………………………………………………………………………………………………….. 127
جدول شماره (29):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس نظر والدین در مورد خوردن کودک در مقایسه با همسالان ………………………………………………………………. 128
جدول شماره (30):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعات فعالیت بدنی در هفته …………………………………………………………………………………………………….. 129
جدول شماره (31):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس عضویت در باشگاه ورزشی ………………………………………………………………………………………………………… 130
جدول شماره (32):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعات ورزش در باشگاه در هفته …………………………………………………………………………………………… 131
جدول شماره (33):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس رفتن به مهدکودک یا پیش دبستانی ……………………………………………………………………………………………. 132
جدول شماره (34):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس ورزش کردن در مهدکودک یا پیش دبستانی …………………………………………………………………………….. 133
جدول شماره (35):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس دفعات ورزش در مهدکودک یا پیش دبستانی در هفته …………………………………………………………….. 134
جدول شماره (36):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس شدت ورزش یا بازی ……………………………………………………………………………………………………………… 135
جدول شماره (37):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعت به خواب رفتن در شب ………………………………………………………………………………………………………… 136
جدول شماره (38):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان براساس بیدار شدن در طول شب …………………………………………………………………………………………………………………… 137
جدول شماره (39):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس دفعات بیدار شدن از خواب در طول شب ………………………………………………………………………………….. 138
جدول شماره (40):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعات خواب کودک در شبانه روز …………………………………………………………………………………………. 139
جدول شماره (41):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعات تماشای تلویزیون …………………………………………………………………………………………………………… 140
جدول شماره (42):توزیع فراوانی وضعیت شاخص توده بدنی کودکان بر اساس ساعات بازیهای کامپیوتری ………………………………………………………………………………………………………. 141
جدول شماره (43):ضرایب رگرسیونی پیش بینی کننده های اضافه وزن وچاقی کودکان بر اساس مدل لجستیک رگرسیون …………………………………………………………………………………… 143
زمینه پژوهش:
انسان محور توسعه است وسلامت انسان رمز توسعه محسوب می شود. همه ما میخواهیم سلامت باشیم اما بسیاری از ما نمیدانیم که سلامتی چیست و چگونه بدست می آید. انسانها تعاریف متفاوتی از سلامتی دارند، بعضی آن را به صورت منفی یعنی “نداشتن بیماری” و بعضی به صورت مثبت یعنی” بالاترین حد خوب بودن” تعریف می کنند تا جایی که دو نفر انسان سالم ممکن است درک متفاوتی از سلامتی خود داشته باشند. تعاریفی که انسانها از سلامتی دارند بر عملکرد آنها برای تامین ، حفظ وارتقاء سلامتی تاثیرمی گذارد(1).
عمومأ عوامل تعیین کننده سلامتی به سه دسته تقسیم می شوند که شامل ژنتیک ، محیط و سبک زندگی می باشند.این سه عامل تشکیل سه ضلعی را می دهند که دائما در حال تعاملند. اگر چه وضعیت سلامت فرد به صورت اولیه تحت تاثیر عوامل ژنتیکی قرار می گیرد اما دیده شده است که فاکتورهای محیط و سبک زندگی به طور قوی بر سلامت شخص اثر می گذارند ، به طوری که متخصصان بهداشتی امروزه سبک زندگی را یکی از مهمترین فاکتورهای موثر بر سلامتی می دانند(2).
یکی از مشکلات مربوط به سلامتی که ارتباط تنگاتنگی با شیوه زندگی دارد معضل چاقی در جامعه امروز می باشد امروزه افزایش وزن وچاقی روی سلامت بسیاری از افراد در جوامع مختلف تاثیر سوء گذاشته است. برخلاف گذشته که تصور می شد افراد چاق،افراد سالم وقوی هستند. امروزه ثابت شده است که این افراد نه تنها قوی نیستند بلکه بیشتر بیمار شده و عمر کوتاه تری دارند (4).
امروزه تعداد افراد چاق در حال افزایش است واین مشکل که درگذشته ای نه چندان دور مشکل کشورهای پیشرفته وصنعتی محسوب می شد هم اکنون در تمام نقاط جهان واز جمله در کشورهای در حال توسعه که معمولأ کمبودهای غذایی مشکل اصلی تغذیه ای است نیز در حال افزایش است. علاوه بر این کاهش سن ابتلاء به چاقی وشیوع آن درکودکان ونوجوانان نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا چاقی در این سن تاثیر بیشتری بر سلامتی می گذارد در بسیاری از موارد ، چاقی دوران بزرگسالی از کودکی آغاز می شود و پیشگیری موثر به نحوه برخورد وکنترل چاقی در دوران کودکی بستگی دارد(4).
در واقع چاقی وضعیتی است که در آن ذخایر چربی در بدن افزایش یافته و به حدی برسد که به سلامت فرد آسیب برساند. همچنین طبق تعریف اضافه وزن1 شرایطی است که در آن وزن فرد از مقدار استاندارد آن بر طبق قد تجاوز کند(19).
اما در مورد کودکان اضافه وزن وچاقی براساس منحنی های استاندارد نمایه توده بدنی ( 2 BMI) برای سن وجنس طبق مرجع مرکزپیشگیری وکنترل بیماریها(CDC3) وبر اساس حدود مرزی BMI بین صدک 85 تا 95 به عنوان اضافه وزن و صدک 95 وبیشتر به عنوان چاق تعریف شده است(4).
چاقی در دوران کودکی و نوجوانی به ویژه طی دهه دوم زندگی به عنوان یک پیش بینی کننده قوی چاقی بزرگسالی مطرح است. شیوع چاقی در میان کودکان و نوجوانان در بسیاری از کشورهای جهان حتی در کشورهایی که در آنها سوء تغذیه ناشی از کمبود دریافت هنوز یک مشکل سلامت عمومی است ، در حال افزایش است(5).
بر این اساس بین چاقی دوران کودکی با افزایش احتمال چاقی دوران بزرگسالی ومشکلات جسمی ناشی از آن یک ارتباط تنگاتنگ وجود دارد، امروزه اضافه وزن وچاقی یک بیماری مزمن است که به صورت یک معضل بهداشتی درآمده است ویکی از جدی ترین چالش های سلامتی عمومی در قرن 21 می باشد(11).
در سال 2007 برآورد شده است که در سطح جهان حدود 22 میلیون کودک زیر 5 سال اضافه وزن داشتندوبیشتر از 75 درصد کودکان مبتلا به اضافه وزن وچاقی در کشورهای با درآمد کم ومتوسط زندگی می کنند. نه تنها میزان شیوع چاقی دوران کودکی چالش برانگیز است بلکه سرعت شیوع آن نیز افزایش یافته است (6).
شیوع چاقی در کودکان افزایش چشمگیری پیدا کرده است. داده های مربوط به سالهای 2010-2009 نشان می دهند که 15 درصداز کودکان آمریکایی2تا 19ساله دارای اضافه وزن هستند که این میزان در سال 2006 تقریبأ 13 درصد بوده است. بیشترین میزان شیوع چاقی در گروههایی دیده شده است که دارای بیشترین میزان اضافه وزن می باشند وهمچنین در گروههای قومی خاص نظیر سیاهپوستان آمریکایی که بیش از 30 درصد کودکان آنها اضافه وزن دارند(7).
درایالات متحده آمریکا متوسط شیوع اضافه وزن وچاقی در کودکان به ترتیب 22 درصد و11 درصد گزارش گردید.در حالی که در ایالت کارولینا آمریکا شیوع آنها به ترتیب 4/32 درصد و4/16 درصد بوده ،که درنژاد سیاه 54 درصد دختران و45 درصد پسران اضافه وزن یا چاقی داشته اند.براساس مطالعات انجام شده، شیوع اضافه وزن کودکان در اسپانیا وایتالیا 40 درصد،کانادا 3/25 درصد،یونان 22 درصد،ترکیه 6/10درصد،هند 10 درصد ،مالزی 3/16 درصد ،قطر 6/28 درصد وکویت 30 درصد گزارش گردید(8).
طبق آمار سازمان جهانی بهداشت،30%جمعیت خاورمیانه اضافه وزن دارند.امروزه اضافه وزن درکودکان به صورت اپیدمی درآمده ودر گروه سنی 12-6 سال،اضافه وزن در طول یک دهه اخیر به بیش از دو برابر رسیده است(9).
طبق مطالعات انجام شده شیوع چاقی درکل مدارس ایران 10-5 درصد می باشد برخی مطالعات انجام شده درایران نشان می دهد که شیوع چاقی دردهه اخیر رو به افزایش بوده است به طوری که در یک بررسی در دانش آموزان دختر در مقطع ابتدایی درشهرتهران،شیوع اضافه وزن وچاقی به ترتیب 3/13 درصد و7/7 درصد بود(8).
درسال 1389 یک مطالعه درشهر رشت نشان داد که شیوع اضافه وزن درمیان دختران وپسران مدارس ابتدایی به ترتیب 15درصد و5/11 درصد بود و شیوع چاقی 5 درصد در میان پسران و9/5 درصد در میان دختران مدارس ابتدایی می باشد(9).
یکی از راه های ساده برای تشخیص چاقی? اندازه گیری وزن وقد کودک ومقایسه با نمودارهای وزن و قد استاندارد می باشد . با استفاده از این نمودارها? وزن طبیعی یا عادی کودک را با توجه به قد و جثه او به دست می آورند. اگر کودکی سنگین تر از 95درصد از کودکان هم قد خود باشد? باید او را چاق به حساب آورد .چون وزن کودک ساده ترین ومهمترین شاخص رشد کودک محسوب می شود.وزن مناسب نه تنها نشان دهنده تغذیه صحیح کودک است ،بلکه نشان دهنده سلامت کودک نیز می باشد. درنمودار رشد کودک که در واقع نمودار رشد وتکامل جسمی کودک است ، اندازه گیری وزن فاکتور مهم تلقی می شود چرا که با اندازه گیری وزن وتعیین آن (افزایش وزن وچاقی ،ثابت بودن و کاهش وزن) درکودک در واقع امر پایش سلامت کودک انجام می شود(5).
تاکنون علت مشخصی در ایجاد چاقی انسان شناخته نشده است? و نمی توان علت خاصی را موجب ایجاد چاقی در انسان دانست. چاقی یک بیماری با علت مشخص نیست بلکه عوامل متعددی در ایجاد آن دخالت دارند. عوامل ژنتیک? ترشحات غدد داخلی? عوامل روحی روانی و فاکتورهای محیطی از جمله شیوه زندگی نقش مهمی در ایجاد چاقی دارند. ولی مهم ترین عامل چاقی عدم تعادل بین انرژی مصرفی و دریافتی است. چنانچه انرژی دریافتی که از سوخت مواد غذایی خورده شده بدست می آید یا انرژی مصرفی در بدن که با فعالیت ومتابولیسم مورد استفاده قرار می گیرد برابر باشد? تعادل انرژی ایجاد شده و وزن فرد ثابت می ماند? و چنانچه انرژی دریافتی کمتر از انرژی مصرفی باشد تعادل منفی ایجاد شده و وزن فرد کم می شود و اگر انرژی دریافتی بیشتر از انرژی مصرفی باشد فرد در تعادل مثبت قرار گرفته و چاق می شود (11).
طبق نظرمرکز تغذیه وبهداشت ملی آمریکادر سال 2006 افزایش آمار اضافه وزن در کودکان می تواند ناشی از عادات نامطلوب درسبک زندگی کودکان ونوجوانان باشد این عادات علاوه بر اینکه تهدیدی برای سلامتی این گروه سنی آسیب پذیر تلقی می شود ، کشورها را درمعرض خطر همه گیری اضافه وزن و چاقی درطی دو دهه آینده قرار می دهد(8).
افزایش شیوع اضافه وزن وچاقی کودکان درکشورهای توسعه یافته ناشی از تغییر در سبک زندگی است که تا حد زیادی با متغیرهای مرتبط با سبک جدید زندگی شهری نظیر صرف کردن وقت زیاد روزانه در تماشای تلویزیون، بازیهای کامپیوتری، میزان خواب ونیزچاقی والدین ارتباط دارد واستفاده از رژیم غذایی پرچربی وکم تحرکی ازعوامل تسریع کننده آن می باشند(9).
اخیرأ افزایش سریع در اضافه وزن و چاقی دوران کودکی به پیشرفت های محیط زیست نسبت داده شده است. فعالیت فیزیکی ناکافی ، تغییر در عادات غذایی و عوامل محیطی و زیست محیطی به طور گسترده ای با وزن بالا در کودکان و بزرگسالان ارتباط دارد(12).
مشخص شده است که فاکتورهای ژنتیکی? چاقی اوایل دوران کودکی? عادات غذایی از جمله دریافت بیش از حد انرژی و تند خوردن مواد غذایی? عدم فعالیت بدنی? تماشای تلویزیون? چاقی والدین? اشتغال مادر? سطح سواد مادر? سطح اجتماعی- اقتصادی خانواده و عدم مسئولیت پذیری والدین بر توسعه چاقی در دوران کودکی تأثیر می گذارد(13).
کودکان دارای والدین چاق نیز در معرض چاقی قرار دارند که شاید اثرات ژنتیک باعث این حالت شود. بسیاری از کودکان چاق به بزرگسالانی چاق تبدیل می شوند بطوری که احتمال چاق باقی ماندن با افزایش سن وافزایش شدت چاقی بیشتر می شود.احتمال باقی ماندن اضافه وزن در سن 15 سالگی برای کودکان 11 ساله ای که اضافه وزن دارند بیشتر از دو برابر کودکان 7 ساله دارای اضافه وزن است.احتمال چاق شدن در دوران کودکی وچاق ماندن تا بزرگسالی ،تحت تاثیر سابقه خانوادگی نیز هست.اگر یکی از والدین چاق باشد ،نسبت احتمال چاق شدن کودک در دوران بزرگسالی سه برابر می شود ولی اگر هر دو والد چاق باشند این نسبت به 10 افزایش پیدا می کند.چاقی به صورت خانوادگی مشاهده می شود، این می تواند با عوامل موثر ژنتیکی در ارتباط باشد ویا به تاثیر یک محیط مشترک ومشابه مربوط شود(7).
بعضی از این کودکان اضافه وزن را از کودکی تا زمان مدرسه دارند. کودکانی که تحت تاثیر ویژگیهای فردی و اجتماعی ، تمایل طبیعی به ذخیره چربی در بدن دارند ، این ها بیشتر از کودکان با ویژگیهای فردی و اجتماعی نرمال تمایل به چاق شدن در طول زندگی دارند. برخی خانواده ها خوراکی های آماده یا فست فود را چندین بار در هفته مصرف می کنند که این قبیل غذاها باعث بالا رفتن میزان کالری و چربی دریافتی می شود که خود باعث چاقی می شود(14).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

اگر والدین یک غذای سرشار از کالری دریافتی مصرف کنند? کودکان آنها نیز به خوردن این چنین غذاهایی تشویق می شوند. که این عوامل محیطی نیز نقشی را در ایجاد چاقی بازی می کنند(14).
بسیاری از الگوهای غذاخوردن مانند مصرف نکردن صبحانه? مصرف غذاهای آماده ،مصرف میان وعده و دفعات خوردن غذا و انواع مختلفی از غذاها مانند فست فودها و مصرف نوشابه ها با اضافه وزن در میان کودکان ارتباط دارند. با توجه به بررسی های اخیر ارتباط بین مصرف مواد غذایی لبنی? میوه ها? سبزیجات? غلات و مواد غذایی میان وعده و چاقی دوران کودکی پراکنده و متناقض است. شواهد بین تعداد وعده های غذایی واثرات آن در چاقی متناقض است. هیچ ارتباط مستقیم بین شیوع چاقی و افزایش دریافت انرژی یافت نشده است. علاوه بر این ارزیابی نقش مصرف انرژی در اتیولوژی چاقی اغلب به صورت نادرست گزارش شده است(12).
نتایج بررسی های بسیاری نشان داد که فعالیت های فیزیکی اوقات فراغت به طور فزاینده ای روبه کاهش است که ناشی از در دسترس بودن زیاد سرگرمی ها یی مانند تلویزیون? ویدئو و بازی های رایانه ای می باشد.این رفتار کم تحرک در حال ظهور به عنوان جزء مهمی از چاقی است. علاوه بر این افزایش شهرنشینی موجب کاهش در دفعات و مدت زمان فعالیت های فیزیکی کودکان مانند پیاده رفتن به مدرسه شده است(6).
البته افزایش شیوع بیش از حد انتظار چاقی در کودکان پیش دبستان ایرانی در طی سال های گذشته? علاوه بر افزایش دریافت انرژی به تغییرات الگوهای تغذیه ای و کاهش فعالیت های فیزیکی هم مربوط می شود(15).
در سالهای اخیر درکشور ما نیز همانند بسیاری از کشورهای درحال توسعه،ازیک سو فعالیت جسمانی کودکان ونوجوانان رو به کاهش گذاشته واز سوی دیگر تماشای تلویزیون وبازیهای رایانه ای ونیز مصرف غذاهای پرکالری افزایش یافته است. تحقیقات نشان می دهند که بین اضافه وزن دوران کودکی وبزرگسالی رابطه نزدیکی وجود دارد،زیرا عادات غذایی والگوی فعالیت جسمی درسالهای اولیه زندگی تثبیت می شود ودر سایر دوره ها نیز ادامه می یابد(8).
مشکلات وعوارض چاقی از دوران کودکی شروع می شود. چاقی جهت سلامتی کودکان مناسب نبوده وعوارض آن حتی از دوران کودکی شروع می شود وبسیاری از ارگانهای حیاتی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.عوارض چاقی به سه دسته تقسیم می شوند: عوارض زودرس که شامل مشکلات ارتوپدی ، آسم ،وقفه های تنفسی شبانه ، کاهش تهویه ریوی وسنگ های صفراوی است.عوارض دسته دوم شامل خطراتی است که باعث افزایش مشکلات قلبی وعروقی وادامه آن در بزرگسالی می شود. عوارض دسته سوم جزء عوارض طولانی مدت محسوب می شود و شامل آتروسکلروز وسرطان کولون می باشد. اما شایع ترین عارضه چاقی تداوم آن در بزرگسالی است(16).
چاقی،دارای عوارض کوتاه مدت وبلند مدت است از عوارض کوتاه مدت آن،کاهش اعتماد به نفس واز عوارض بلند مدت آن می توان به بیماریهای قلبی_عروقی،دیابت، فشارخون وغیره اشاره کرد.تقریبأ60% افراد با اضافه وزن حداقل یک عامل خطر بیماری قلبی-عروقی وبیش از 25%آنها بیشتر از یک عامل خطر دارند(15).
اضافه وزن و چاقی یک عامل خطر عمده ای برای بیماری های مزمن مربوط به تغذیه از جمله دیابت نوع2 ? بیماری های قلبی- عروقی? بیماری های عروق مغزی? برخی سرطان ها? اختلالات روانی? آرتروز و افزایش خطر مرگ زودرس می باشد که باعث کاهش کیفیت کلی زندگی می شود (14).
کنترل تغذیه ای? ورزش و فعالیت های بدنی? تغییر در عادت های تغذیه ای? حمایت های اجتماعی و خانوادگی? مداخلات داروئی و جراحی دارای اهمیت بسزائی در درمان چاقی می باشد. ولی از آنجایی که اجرای این اقدامات داروئی و جراحی? مشکل و از موفقیت کمتری برخوردار بوده و عموما با شکست مواجه می شود. پس اقدامات پیشگیرانه از اهمیت و جذابیت بیشتری برخوردار هستند و در این میان آن اقدامات پیشگیرانه که از قابلیت اجرایی بهتری برخوردار می باشند دارای اولویت بیشتری می باشند(11).
اگرچه اقدامات متنوعی جهت پیشگیری از چاقی ارائه شده ولی بهترین و کم عارضه ترین روش پیشگیری از چاقی دوران کودکی? ایجاد یک الگو و عادت صحیح تغذیه ای از همان دوران کودکی و شیرخوارگی است(11).
میزان مرگ و میر و بسیاری از عوارض جانبی همراه با این بیماری به شواهدی اشاره می کند که نیاز به درک روشنی از پیش بینی کننده ها و علل چاقی در دوران کودکی دارد که منجر به توسعه استراتژی های مؤثر برای پیشگیری از چاقی می شود(16).
از آنجایی که چاقی دوران کودکی،یکی از عوامل مهم ایجاد چاقی در دوران بزرگسالی است وطبق تحقیق برآورد شده است که یک سوم ازموارد چاقی در دوران قبل از مدرسه،نیمی از مواردچاقی دردوران مدرسه می باشد و80-70 درصد ازنوجوانان چاق در سنین بزرگسالی نیز چاق خواهند ماند پس چاقی دوران کودکی یکی ازچالش های مهم این دوران محسوب می شود. بدین ترتیب،چاقی در کودکان امروز به معنای کیفیت پایین زندگی در بزرگسالان فردا ونیاز به صرف هزینه های بالاتر پزشکی در آینده خواهد بود.تشخیص چاقی در کودکان یکی از اصول طب پیشگیری اطفال در جهت پیشگیری از مشکلات عاطفی،اجتماعی وفیزیکی می باشد.
بنابراین بهترین راه پیشگیری از چاقی وعوارض آن، شناخت عوامل پیش بینی کننده وکنترل کردن آنها است وباید توجه بیشتری به پیشگیری از چاقی دوران کودکی شود چون کودکانی که در سن 7سالگی اضافه وزن یا چاقی دارند تمایل به حفظ این شرایط در سنین قبل از بلوغ دارند.پرستاران می توانند با آموزش،دادن آگاهی وشناساندن رفتارها وعادات سالم وبهداشتی وهمچنین رفتارها وعادات غیر سالم وغیر بهداشتی جهت تغییر وتصحیح رفتارها وایجاد یک شیوه زندگی مناسب به منظور داشتن یک شاخص توده بدنی مطلوب وپیشگیری از اضافه وزن وچاقی به عنوان یک مشکل مربوط به سلامتی در جامعه نقش به سزائی داشته باشند(11).
علیرغم اینکه عوامل پیش بینی کننده چاقی و اضافه وزن یک مفهوم چند بعدی است، مطالعات اندکی ارتباط کلیه این ابعاد را با معضل چاقی و اضافه وزن مورد بررسی قرار داده اند واغلب پژوهش ها تأثیر یک یا چند متغیر محدود را سنجید ه اند مثلا مطالعات اندکی در زمینه ارتباط بین فرهنگ و جغرافیا با اضافه وزن وچاقی انجام گرفته است. ولی تفاوت آمار اضافه وزن وچاقی در کشورها و مناطق مختلف می تواند ناشی از تاثیر فرهنگ و محل زندگی بر اضافه وزن وچاقی باشد،لذا سعی شده که در این پژوهش ابعاد وسیع تری مورد بررسی قرار گیرد.با توجه به این موضوع وبا توجه به اینکه کودکان 7 ساله اولین گروه سنی هستند که وارد محیط جدید مدرسه می شوند واغلب این موضوع باعث پدید آمدن تغییراتی در برخی عادات وشیوه زندگی آنها می گردد وکودکان سنین دبستان گروه خاصی را از نظر آسیب پذیری اجتماعی،بهداشتی وسلامت تشکیل می دهند بر آن شدیم که این مطالعه را انجام داده تا با شناسایی وارتباط هر یک از فاکتورها در ایجاد چاقی و اضافه وزن در این گروه سنی و ارائه راهکارهائی جهت پیشگیری ودرمان چاقی،علاوه بر حفظ و ارتقاء سلامتی وبهداشت افراد جامعه وپیشگیری از بسیاری از هزینه های اقتصادی ناشی از درمان چاقی وبیماریهای مرتبط با آن گامی در جهت افزایش دانش پرستاران برداشته تا بتوانند نقش موثری درکنترل وپیشگیری از چاقی و اضافه وزن داشته باشند.
اهداف:
هدف کلی:
تعیین عوامل پیش بینی کننده اضافه وزن وچاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت سال1391
اهداف ویژه‌:
1- تعیین فراوانی اضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
2- تعیین فراوانی چاقی درکودکان بدوورود به دبستانهای شهر رشت
3- تعیین ارتباط بین ویژگیهای فردی واجتماعی با اضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
4- تعیین ارتباط بین ویژگیهای فردی واجتماعی با چاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
5- تعیین ارتباط بین الگوی تغذیه واضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
6- تعیین ارتباط بین الگوی تغذیه وچاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
7- تعیین ارتباط بین فعالیت جسمانی واضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
8- تعیین ارتباط بین فعالیت جسمانی وچاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت
9- تعیین ارتباط بین الگوی خواب واستراحت با اضافه وزن در کودکان بدو ورود به دبستانهای شهررشت
10-تعیین ارتباط بین الگوی خواب واستراحت با چاقی در کودکان بدو ورود به دبستانهای شهررشت
11-تعیین عوامل پیش بینی کننده اضافه وزن وچاقی با کنترل عوامل فردی واجتماعی کودک
سوالات پژوهش:
1- فراوانی اضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت چگونه است؟
2- فراوانی چاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت چگونه است؟
3- ارتباط بین ویژگیهای فردی واجتماعی کودک بااضافه وزن کودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت چگونه است؟
4- ارتباط بین ویژگیهای فردی واجتماعی کودک باچاقی کودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت چگونه است؟
فرضیات پژوهش:
1- الگوی تغذیه با اضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت ارتباط دارد.
2- الگوی تغذیه با چاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت ارتباط دارد.
3- فعالیت جسمانی با اضافه وزن درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت ارتباط دارد.
4- فعالیت جسمانی با چاقی درکودکان بدو ورود به دبستانهای شهر رشت ارتباط دارد.
5- الگوی خواب و استراحت با اضافه وزن در کودکان بدو ورود به دبستانهای شهررشت ارتباط دارد.
6- الگوی خواب و استراحت با چاقی در کودکان بدو ورود به دبستانهای شهررشت ارتباط دارد.
تعریف واژه ها:
برای دستیابی به اهداف پژوهش ،تعاریف عملی ونظری زیر در نظر گرفته شده است:
الف)تعاریف نظری
چاقی کودکان : یعنی شاخص توده بدن با نسبت وزن (کیلوگرم) به مجذور قد (متر) ،در صدک 95 و بالاتربرحسب سن وجنس.(15)
اضافه وزن:یعنی شاخص توده بدن بین صدک 85 تا 95 بر حسب سن وجنس.(15)
سن بدو ورود به مدرسه:منظور از سن بدو ورود به مدرسه ، سن 7-6 سالگی است.(9)
ب)تعاریف عملی
چاقی کودکان:دراین تحقیق منظور از کودکان چاق کودکانی هستند که شاخص توده بدنی آنها در صدک 95 وبالاتر برحسب سن وجنس باشد.
اضافه وزن کودکان: دراین تحقیق منظور از کودکان دارای وزن اضافه کودکانی هستند که شاخص توده بدن آنها بین صدک 85 تا 95 بر حسب سن وجنس باشد.
کودکان بدو ورود به مدرسه:در این تحقیق منظور از کودکان بدو ورود به مدرسه کودکانی هستند که در مهرماه سال 91 واجد شرایط ثبت نام و ورود به کلاس اول ابتدایی هستند
محدودیت‌های پژوهش :
برخی شرایط جسمی،روانی درهنگام تکمیل پرسشنامه بر نحوه پاسخگویی والدین دانش آموزان تاثیر گذار باشد.

چهار چوب پژوهش:

چهارچوب پژوهش پنداشتی وبراساس مفهوم چاقی ، اضافه وزن وعوامل مرتبط با آن در کودکان می باشد. که در این راستا مفاهیمی چون تعریف وشیوع چاقی و اضافه وزن ،علت چاقی، عوارض چاقی، تشخیص ودرمان وروشهای پیشگیری از چاقی ، اضافه وزن وعوامل مرتبط با آن شرح داده می شود.
عدم تعادل در وزن: اضافه وزن و چاقی
مقدار معینی چربی در بدن برای حفظ حیات لازم است. این مقدار در زنان 20- 18درصد و در مردان 15درصد وزن بدنشان می باشد. در دختران بلوغ وقتی اتفاق می افتد که میزان چربی بدن آنها جهت تولید هورمون های جنسی محلول در چربی به یک میزان خاص رسیده باشد. وجود این مقدار چربی طبیعی شناخته می شود(18).
Obesity واژه ای است از ریشه لاتین Obeder به معنای خیلی چاق. در واقع چاقی وضعیتی است که در آن ذخایر چربی در بدن افزایش یافته و به حدی برسد که به سلامت فرد آسیب برساند. همچنین طبق تعریف اضافه وزن4 شرایطی است که در آن وزن فرد از مقدار استاندارد آن بر طبق قد تجاوز کند(19).
اگرچه اغلب چاقی معادل اضافه وزن در نظر گرفته می شود ولی لزومأ این طور نیست. ممکن است افرادی که بدن عضلانی دارند بدون آنکه بافت چربی اضافی داشته باشند چاق محسوب شوند و یا ممکن است ظاهر شخص چاق باشد و در عین حال وزنش در حد معمول و استاندارد باشد. با این همه دراغلب افراد? چاقی و اضافه وزن همسو با یکدیگرند (20).

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید